Can an individual or an institution after having legally adopted a child, ask for cancellation of the adoption agreement by showing the challenging health condition of the child?

Regarding this issue, the cassation bench has rendered a decision on April 22, 2002 E.C.

The applicants, in their claim stated that after the adoption had been finalized they found out that the child had mental illness and is in need of constant treatment. Further they stated they don’t have enough finances to get treatment for the child and hence are asking for cancellation of the adoption.

The Ethiopian Federal First Instance Court and the High Court both dismissed the claim on the ground that it is not sufficient to cancel an adoption. However the cassation bench decided to entertain the case in light of Article 36(1) of the constitution which is The Best Interest of the Child.

ጉዳዩ የተጀመረው ተጠሪ በአዲስ አበባ ከተማ ኮልፌ ቀራንዮ አካባቢ የመንገድ ስራ ሊያከናውን በአመልካች ንብረት ላይ ግምቱ ብር 25,569.85 የሆነ ጉዳት ማድረሱን ገልፆ ይህንኑ ገንዘብ ከነወለዱና ወጪው ጋር እንዲተካ እንዲወሰንለት በመጠየቁ ነው፡፡

ተጠሪም በሰጠው መልስ ተከሳሽ ድርጅት በግሪክ ሀገር ህግ መሠረት የተቋቋመና አድራሻውም በአቴንስ በመሆኑና በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ አለመመዝገቡን ገልፆ ጉዳዩ በየትኛው ፍ/ቤት ይታያል የሚል የግል አለም አቀፍ ህግ ስለሚያስነሳ ፍ/ቤቱ ጉዳዩን አይቶ የመወሰን ስልጣን የለውም የሚል መቋወሚያ አንስቶ ተከራክሯል፡፡ ፍ/ቤቱም ይህንን የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ በመቀበል ፍ/ቤቱ ጉዳዩን አይቶ የመወሰን ስልጣን የለውም ሲል ክሱን ዘግቷል፤ ጉዳዩም የሰበር ችሎት ደርሶ ታይቷል፡፡

ችሎቱም እንደተመለከተው ለክሱ ምክንያት የሆነውን ጉዳት ያደረሰው ስራውን በኢትዮጵያ ውስጥ ሲያከናውን መሆኑን ክሱ የቀረበውም ጉዳቱ በደረሰበትና ንብረቱ በሚገኝበት ክልል የሚገኘው ፍ/ቤት መሆኑን ነው፡፡ በፍ/ብ/ስ/ስ/ህ/ቁ. 27(1) መሠረትም የገንዘብ መጠኑን መሠረት አድርጐ የሚወሰነው የስረ-ነገር ስልጣን እንደተጠበቀ ሆኖ ጉዳቱ በደረሰበትና ንብረቱ በሚገኝበት ክልል በሚገኘው ፍርድ ቤት ነው፡፡

ከላይ የተጠቀሰውን ማብራሪያ በመስጠት የሰበር ሰሚው ችሎት የስር ፍ/ቤቶችን ውሳኔ በመሻር አንድ ተከሳሽ ድርጅት በውጭ ሀገር ህግ መሠረት የተቋቋመ የንግድ ድርጅቶች ቢሆንም ከውል ውጭ በሆነ ግንኙነት በኢትዮጵያ ፍ/ቤት ቀርቦ ሊዳኝ የሚችልና የፌደራሉ መጀመሪያ ፍ/ቤት ጉዳዩን አይቶ የመወሰን ስልጣን ያለው መሆኑን ገልጿል፡፡

ኢሜይል - fikadu@ethiopianlaw.com

አግባብነትያላቸውተጨማሪህግመረጃዎችከማናቸውምኢትዮጵያዊጠበቃ፣ኢትዮጵያዊታክስጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየቤተሰብጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየወንጀልጠበቃ፣
ኢትዮጵያዊየንብረት/ውርስጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየካሳጠበቃ፣ኢትዮጵያዊፍቺጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየጉዲፈቻ ጠበቃ ማግኘትይችላሉ፡፡

ጉዳዩ የተጀመረው ተጠሪ በአዲስ አበባ ከተማ ኮልፌ ቀራንዮ አካባቢ የመንገድ ስራ ሊያከናውን በአመልካች ንብረት ላይ ግምቱ ብር 25,569.85 የሆነ ጉዳት ማድረሱን ገልፆ ይህንኑ ገንዘብ ከነወለዱና ወጪው ጋር እንዲተካ እንዲወሰንለት በመጠየቁ ነው፡፡

ተጠሪም በሰጠው መልስ ተከሳሽ ድርጅት በግሪክ ሀገር ህግ መሠረት የተቋቋመና አድራሻውም በአቴንስ በመሆኑና በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ አለመመዝገቡን ገልፆ ጉዳዩ በየትኛው ፍ/ቤት ይታያል የሚል የግል አለም አቀፍ ህግ ስለሚያስነሳ ፍ/ቤቱ ጉዳዩን አይቶ የመወሰን ስልጣን የለውም የሚል መቋወሚያ አንስቶ ተከራክሯል፡፡ ፍ/ቤቱም ይህንን የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ በመቀበል ፍ/ቤቱ ጉዳዩን አይቶ የመወሰን ስልጣን የለውም ሲል ክሱን ዘግቷል፤ ጉዳዩም የሰበር ችሎት ደርሶ ታይቷል፡፡

ችሎቱም እንደተመለከተው ለክሱ ምክንያት የሆነውን ጉዳት ያደረሰው ስራውን በኢትዮጵያ ውስጥ ሲያከናውን መሆኑን ክሱ የቀረበውም ጉዳቱ በደረሰበትና ንብረቱ በሚገኝበት ክልል የሚገኘው ፍ/ቤት መሆኑን ነው፡፡ በፍ/ብ/ስ/ስ/ህ/ቁ. 27(1) መሠረትም የገንዘብ መጠኑን መሠረት አድርጐ የሚወሰነው የስረ-ነገር ስልጣን እንደተጠበቀ ሆኖ ጉዳቱ በደረሰበትና ንብረቱ በሚገኝበት ክልል በሚገኘው ፍርድ ቤት ነው፡፡

ከላይ የተጠቀሰውን ማብራሪያ በመስጠት የሰበር ሰሚው ችሎት የስር ፍ/ቤቶችን ውሳኔ በመሻር አንድ ተከሳሽ ድርጅት በውጭ ሀገር ህግ መሠረት የተቋቋመ የንግድ ድርጅቶች ቢሆንም ከውል ውጭ በሆነ ግንኙነት በኢትዮጵያ ፍ/ቤት ቀርቦ ሊዳኝ የሚችልና የፌደራሉ መጀመሪያ ፍ/ቤት ጉዳዩን አይቶ የመወሰን ስልጣን ያለው መሆኑን ገልጿል፡፡

ኢሜይል - fikadu@ethiopianlaw.com

አግባብነትያላቸውተጨማሪህግመረጃዎችከማናቸውምኢትዮጵያዊጠበቃ፣ኢትዮጵያዊታክስጠበቃ፣
ኢትዮጵያዊየቤተሰብጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየወንጀልጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየንብረት/ውርስጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየካሳጠበቃ፣
ኢትዮጵያዊፍቺጠበቃ፣ኢትዮጵያዊየጉዲፈቻ ጠበቃ ማግኘትይችላሉ፡፡

አንድ ሰዉ ድርጅት አንድን ልጅ በህጋዊ መንገድ በጉዲፈቻ ከወሰደ በኋላ ጉዲፈቻ ስለተደረገው ልጅ የጤንነት ሁኔታ ተመልክቶ ጉዲፈቻው እንዲሰረዝለት ሊጠይቅ ይችላል?

ይህንን አስመልክቶ  የሰበር ሰሚ ችሎት በሚያዚያ 22 ቀን 2002 ዓ.ም ውሳኔን ሰጥቷል፡፡ አመልካቾች ባቀረቡት አቤቱታ በጉዲፈቻ የተወሰደው ልጅ ከውሳኔ በኋላ ሲመረመር የአእምሮ እድገት ዝግመት ያለበት መሆኑ ስለተረጋገጠ የጉዲፈቻ አድራጊዎች በዚህ ምክንያት ልጁን ሊቀበሉ ስላልቻሉ ውሳኔው ይሰረዝልን ሲሉ መጠየቃቸውን ያሳያል፡፡

ይህንን ጉዳይ የተመለከቱት የፌ/መ/ደ/ፍ/ቤትና የከፍተኛ ፍ/ቤቶችም የቀረበው ምክንያት ውሉን ለማፍረስ የሚያስችል አለመሆኑን ገልፀው ጥያቄውን ውድቅ አድርገውታል ጉዳዩን የተመለከተው የሰበር ችሎት በህገመንግስቱ አንቀፅ 36(1) ስር ከተደነገገው የህፃናትን ጥቅም ማስጠበቅ (Best Interest Of The Child) መርህ አኳያ ተገቢነቱን ለመመርመር አቤቱታው ለሰበር ችሎት እንዲቀርብ አድርጓል፡፡

በመርህ ደረጃ የቤተሰብ ህግ አንቀፅ 195(1) በመርህ ደረጃ የጉዲፈቻ ውል ሊፈርስ እንደማይችል ያስቀምጥና በንኡስ ቁጥር 2 ስር ደግሞ ውሉ ሊፈርስ የሚችልባቸውን ልዩ ሁኔታዎች ይደነግጋል፡፡ ከነዚህም በተለይም “በማንኛውም ሌላ መንገድ የልጁን ህይወት የወዲፊት ሕይወት ክፋኛ በሚጐዳው አኳኋን የያዘው” የሚለው ትርጉም እንደማያስፈልገው እንደሆነ ገልጿል፡፡ ይህንንም በማስመልከት ህገመንግስትም ሆነ ኢትዮጵያ ያፀደቀቻቸው አለም አቀፍ ስምምነቶች ህፃናትን የሚመለከት ጉዳዮች ለህፃናት ጥቅም ደህንነት (Best Interest Of The Child) ቅድሚያ ሊሰጠው እንዲገባ ተቀምጧል፡፡ በዚህም መሠረት የጉዲፈቻ ስምምነት እንዲሰረዝ ጥያቄ ማቅረብ የሚቻለው በልጁ አኗኗርና አያያዝ እንዲሁም ወደፊት ሕይወቱ ላይ በተጨባጭ የደረሰ ጉዳት መኖሩ ብቻ ሳይሆን ወደፊት ሊደርስ የሚችል ጉዳት ስለመኖሩ ማረጋገጥ ሲቻል እንደሆነ የሕግ ትርጉም ሰጥቶታል፡፡

አመልካቾች በአቤቱታቸው በጉዲፈቻ የተቀበሉት ልጅ ካለበት የጤና ችግር አኳያ ለአስተዳደጉና ለጤንነቱ የሚያስፈልጉ ተጨማሪ ወጪዎችን ለመሸፈን የገንዘብ አቅም የሌላቸው መሆኑን ገልፀዋል፡፡ በመሆኑም ጉዲፈቻ አድራጊዎች ልጁን እንዲወስዱ ቢገደዱ እንኳን ወደፊት ህይወት ህይወቱ ላይ ከፍተኛ ችግር እንደሚከተል መግለፃቸው ሲታይ ውሉ እንዲቀጥል ማድረጉ የልጁን ጥቅም ህይወቱን አደጋ ላይ መጣል መሆኑን መገንዘብ ስለሚቻል ውሉ አይፈርስም በማለት የስር ፍ/ቤቶች የሰጡት ውሳኔ መሠረታዊ የሆነ የህግ ስህተት አለበት በማለት የስር ፍ/ቤቶችን ውሳኔ ሽሯል፡፡ 

ተጨማሪአስተያየትወይምጥያቄካለዎትያግኙን 

ኢሜይል ፡- fikadu@ethiopianlaw.com

አግባብነትያላቸውተጨማሪህግመረጃዎችከማናቸውምኢትዮጵያዊጠበቃ/ህግ ባለሙያ፣ኢትዮጵያዊጉዲፈቻጠበቃ፣ኢትዮጵያዊቤተሰብጠበቃ፣ኢትዮጵያዊፍቺጠበቃ፣ኢትዮጵያዊንብረትጠበቃ፣ኢትዮጵያዊካሳጠበቃ….ማግኘትይችላሉ፡፡