Is it mandatory to pay Provident fund and severance payment together?

According to the rationales of Ethiopian labour law the main purpose of severance pay to an employee is, to minimize any financial instability that may arise while the employee is searching for a new job due to termination of employment. It is obvious that the same principle also applies for provident funds. So, will it be fair to enforce an employer to pay for both severance pay and provident fund when it is known that they both serve the same objective.

The suit between the applicant Awash International Bank and defendant Ephrem Newaymariam was based up on the above issue. The suit initiated up on the claim of the defendant in the Federal First Instance Court. He stated that he was working in the applicants company for several years. But the contract of employment terminated up on the initiation of the employee. The applicant made all the necessary payments including provident funds. The complaint was that payment of severance pay was not made.

The court that entertained the case rejected the claim of the defendant stating that the defendant admitted to accepting provident funds as per proclamation 494/98 a person can not ask for payment twice. The suit was appealed to the Federal High Court the court; accordingly the court rejected the decision of the lower court and ordered the applicant to pay severance pay for the employee.

Read more...

በውል ውስጥ የስራን ግዴታ ሳይወጡ ሌላው ወገን ግዴታን አልተወጣም የሚል ክስ ማቅረብ ይችላል?

በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1757 ላይ በግልፅ እንደተደነገገው አንድ ውል እንዱፈፀምለት የ+ሚጠይቅ አካል መጠየቅ የሚችለው በውሉ መሠረት አስቀድሞ ሲወጣው የሚገባግዴታ ካለ ይህንን ግዴታ ከተወጣ በኋላ መሆኑን ነው፡፡ 

በአማራ ክልል በሰሜን ሸዋ ከፍተኛ ፍ/ቤት የተጀመረ ክርክርም ይህን የሳያል ጉዳዩ የነበረው በከሳሽ ወኪል በኩል ለተከሳሽ በብር 50,000 ብር የሰጡላቸው መሆኑን ለቅድሚያም 19,000 ብር ከፍለውኝ መኪናውን አስረክቤያቸዋለሁ፡፡ ነገር ግን ጠሪውን 31,000 ብር ከፍለው መኪናውን በስማቸው እንዲዞሩ ተከሳሹን ብጠይቃቸው ፍቃደኛ ባለመሆናቸው ተገደው እንዲያዞሩ ይደረግልኝ በማለት አመልክተዋል፡፡ 

ተከሳሹም በሰጡት መልስ በሽያጭ ውሉ ውስጥ መኪናው ሽያጭ ቀሪ ገንዘብ ይስጡኝ ማለታቸው ተገቢነት የለውም በማለት ተከራክረዋል፡፡ 

የስር ፍ/ቤትም የግራ ቀኙን ክርክር ከሰማ በኋላ በውሉ ላይ እንደተመለከተው ተከሳሽ ግዴታቸውን እንዳልተወጡና በዚህም ሁኔታ የመኪናው ሽያጭ ቀሪ ገንዘብ ይከፈለኝ ጥያቄ ማንሳታቸው ተቀባይነት እንደሌለው በመወሰን የተከሳሽን ክስ ሰርዞታል፡፡ ይግባኝ የተባለለት ፍ/ቤትም ይግባኙን በፍ/ብ/ስ/ስ/ህ/ቁ 337 መሠረት ሰርዞታል፡፡ 

ክርክሩም ሰበር ችሎት ድረስ ይግባኝ በመባሉ ችሎቱ ጉዳዩን አግባብነት ካላቸው ህጐች ጋር በማገናዘብ ተመልክቶታል፡፡ ግራቀኙ ወገኖች አደረጉት በተባለው የመኪና ሽያጭ ውል ውስጥ የካምቢዮ ብልሽተ እንዳለውና ይህን የሚሰራት ወይም የመተካት ግዴታ እንዳለባቸው ተመልክቷል፡፡ የመናውን ካምቢዮን አሰርተው መክናውን ለተጠሪው ስለ ማስረከባቸወ የሚገልፅ ማስረጃ አመልካቹ አላቀረቡም፡፡ ተጠሪው መክናውን ተረክበው በእጃቸው ማስረከባቸው ብቻ ይህንን ሊያስረዳ አይችልም፡፡ 

ስለሆነም የስር ፍ/ቤቱ አመልካቹ የመኪናው ካምቢዮን የማስተካከል ግዴታቸውን ላይወጡ የቀሪ ገንዘብ ክፍያ ማንሳት አይችሉም በማለት ከፍተኛው ፍ/ቤት የሰጠው ውሳኔ አግባብነት አለው በማለት አፅንቶታል፡፡

Read more...

በውል ውስጥ የስራን ግዴታ ሳይወጡ ሌላው ወገን ግዴታን አልተወጣም የሚል ክስ ማቅረብ ይችላል?

በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1757 ላይ በግልፅ እንደተደነገገው አንድ ውል እንዱፈፀምለት የ+ሚጠይቅ አካል መጠየቅ የሚችለው በውሉ መሠረት አስቀድሞ ሲወጣው የሚገባግዴታ ካለ ይህንን ግዴታ ከተወጣ በኋላ መሆኑን ነው፡፡ 

በአማራ ክልል በሰሜን ሸዋ ከፍተኛ ፍ/ቤት የተጀመረ ክርክርም ይህን የሳያል ጉዳዩ የነበረው በከሳሽ ወኪል በኩል ለተከሳሽ በብር 50,000 ብር የሰጡላቸው መሆኑን ለቅድሚያም 19,000 ብር ከፍለውኝ መኪናውን አስረክቤያቸዋለሁ፡፡ ነገር ግን ጠሪውን 31,000 ብር ከፍለው መኪናውን በስማቸው እንዲዞሩ ተከሳሹን ብጠይቃቸው ፍቃደኛ ባለመሆናቸው ተገደው እንዲያዞሩ ይደረግልኝ በማለት አመልክተዋል፡፡ 

ተከሳሹም በሰጡት መልስ በሽያጭ ውሉ ውስጥ መኪናው ሽያጭ ቀሪ ገንዘብ ይስጡኝ ማለታቸው ተገቢነት የለውም በማለት ተከራክረዋል፡፡ 

የስር ፍ/ቤትም የግራ ቀኙን ክርክር ከሰማ በኋላ በውሉ ላይ እንደተመለከተው ተከሳሽ ግዴታቸውን እንዳልተወጡና በዚህም ሁኔታ የመኪናው ሽያጭ ቀሪ ገንዘብ ይከፈለኝ ጥያቄ ማንሳታቸው ተቀባይነት እንደሌለው በመወሰን የተከሳሽን ክስ ሰርዞታል፡፡ ይግባኝ የተባለለት ፍ/ቤትም ይግባኙን በፍ/ብ/ስ/ስ/ህ/ቁ 337 መሠረት ሰርዞታል፡፡ 

ክርክሩም ሰበር ችሎት ድረስ ይግባኝ በመባሉ ችሎቱ ጉዳዩን አግባብነት ካላቸው ህጐች ጋር በማገናዘብ ተመልክቶታል፡፡ ግራቀኙ ወገኖች አደረጉት በተባለው የመኪና ሽያጭ ውል ውስጥ የካምቢዮ ብልሽተ እንዳለውና ይህን የሚሰራት ወይም የመተካት ግዴታ እንዳለባቸው ተመልክቷል፡፡ የመናውን ካምቢዮን አሰርተው መክናውን ለተጠሪው ስለ ማስረከባቸወ የሚገልፅ ማስረጃ አመልካቹ አላቀረቡም፡፡ ተጠሪው መክናውን ተረክበው በእጃቸው ማስረከባቸው ብቻ ይህንን ሊያስረዳ አይችልም፡፡ 

ስለሆነም የስር ፍ/ቤቱ አመልካቹ የመኪናው ካምቢዮን የማስተካከል ግዴታቸውን ላይወጡ የቀሪ ገንዘብ ክፍያ ማንሳት አይችሉም በማለት ከፍተኛው ፍ/ቤት የሰጠው ውሳኔ አግባብነት አለው በማለት አፅንቶታል፡፡

Read more...

መሃይምነትን መሠረት በማድረግ ውል እንዲፈርስ የሚቀርብ አቤቱታ በ1ዐ አመት ጊዜ ውስጥ በይርጋ ይዘጋል?

በህዳር 18 ቀን 2001 ዓ.ም የሰበር ውሳኔ የተሰጠበት መዝገብ እንደሚያሳየው ከሆነ መሃይምነትን መሠረት ያደረገ ውል እንዲፈርስ የሚቀርብ አቤቱታ ይርጋ የሚዘጋበት ጊዜ አስር አመት ነው፡፡ 

ጉዳዩ የተጀመረው አመልካች ባቀረቡት ክስ ሲሆን አቤቱታቸው ላይ እንደተመለከተውም ተጠሪ የወንድሜ ልጅ በመሆኑ ከባለቤቴ ሞት በኋላ አብሮኝ እንዲኖር እቤቴ አስጠግቼው ሲኖር የግል ሃብቴን ለመውሰድ ለመጠቀም አስቦ ነሐሴ 9 ቀን 1984 ዓ.ም እንደማላነና መሃይም መሆኔን በማወቅ የስጦታ ውል አዘጋጅቶ አስፈርሞኛል፡፡ ከዚያም በጥር ወር 1991 ዓ.ም ወደ ቤቴ እንዳልገባ ከልክሎታል ስለዚህም የስጦታው ውል ፈራሽ ነው ተብሎ ይወሰንልኝ በማለት ጠይቀዋል፡፡ 

ተጠሪም በበኩላቸው የስጦታ ውሉ ይሻርልኝ ተብሎ የቀረበው አቤቱታ በፍ/ከ/ሕ/ቁ 181ዐ መሠረት በይርጋ ቀሪ ይሆናል በማለት ተከራክረዋል፡፡ የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤትም ጉዳዩን ከተመለከተ በኋላ በፍ/ሕ/ሕ/ዩ 181ዐ መሠረት የይርጋ መቃወሚያ ማቅረብ የሚቻለው ውሉ ሲመሰረት የችሎታና የፈቃድ ጉድለት አለበት የሚበልበት ጊዜ ሲሆን ተጠሪ ደግሞ ውሉ እንዲፈርስ የጠየቁት መሃይም ነኝ በማለት ስለሆነ ይህ ደግሞ በዚህ ድንጋጌ ስር ስለማይሸፈን በይርጋ ጠሪ አይሆንም በማለት ወስኗል፡፡ 

ጉዳዩን በይግባኝ የተመለከተው ፍ/ቤትም ተጠሪ የስጦታ ውሉ በይርጋ እንዳፈርስ ያቀረቡት አቤቱታ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 181ዐ ላይ የተመለከተው የ 2 አመት የይርጋ ጊዜ ካለፈ በኋላ ስለሆነ የስር ፍ/ቤት በይርጋ ቀሪ አልሆነም ማለቱ አግባብ አይደለም በማለት የስር ፍ/ቤትን ውሳኔ ሽሮትል፡፡ 

የሰበር ችሎቱም ሁኔታውን እንደመረመረው ከሆነ በግሪ ቀኙ መሃከል ተደርጓል የተባለው ስጦታ ውል እንደመሆኑ መጠን ህጉ ስጦታን አስመልክቶ የተደነገጉት ድንጋጌዎች መመልከት ተገቢ ነው፡፡ ነገር ግን የፌደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ጉዳዩን ከስጦታ ውል ድንጋጌዎች አኳያ መርምሮ ለይርጋ ክርክሩ እልባት መስጠት ዘገባው ስለውሎች በጠቅላላው በሚለው ምዕራፍ ስር የተደነገገውን ድንጋጌ መሠረት በማድረግ ውሳኔ መስጠቱ ተገቡነት የለውም፡፡ 

Read more...